รากฟันเทียมอักเสบเกิดจากอะไร? อันตรายแค่ไหน และรักษาได้หรือไม่?

แม้ว่ารากฟันเทียมจะเป็นทางเลือกที่ยอดเยี่ยมในการทดแทนฟันธรรมชาติที่หายไป ด้วยความทนทานและความสวยงามที่ใกล้เคียงฟันจริง แต่ในบางกรณีก็อาจเกิดปัญหาที่เรียกว่า “รากฟันเทียมอักเสบ”  ซึ่งหากปล่อยไว้นาน อาจส่งผลกระทบต่อกระดูกและฟันข้างเคียงอย่างรุนแรง

บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่ารากฟันเทียมอักเสบคืออะไร มีสาเหตุจากอะไร อาการแบบไหนที่ต้องระวัง อันตรายแค่ไหน และที่สำคัญที่สุดคือ สามารถรักษาได้หรือไม่ รวมถึงวิธีป้องกันที่คุณควรรู้ เพื่อให้คุณดูแลสุขภาพช่องปากได้อย่างมั่นใจและทันท่วงที

รากฟันเทียมอักเสบคืออะไร? 

รากฟันเทียมอักเสบ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Peri-implantitis คือภาวะที่เนื้อเยื่อรอบๆ รากฟันเทียม ไม่ว่าจะเป็นเหงือกหรือกระดูก มีการติดเชื้อหรือเกิดการอักเสบขึ้นมา ซึ่งคล้ายคลึงกับโรคปริทันต์ในฟันธรรมชาติ หากเกิดภาวะนี้ รากฟันเทียมอาจขาดเสถียรภาพหรือความมั่นคง และหากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและทันเวลา อาจถึงขั้นต้องถอดรากฟันเทียมออกในที่สุด

สาเหตุหลักของรากฟันเทียมอักเสบ

ปัญหารากฟันเทียมอักเสบไม่ได้เกิดขึ้นเอง แต่มีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ทั้งจากสุขอนามัยช่องปากและการวางแผนการรักษาที่ไม่เหมาะสม ซึ่งคุณควรรู้ไว้เพื่อป้องกัน

• ทำความสะอาดไม่ทั่วถึง: นี่คือสาเหตุอันดับหนึ่ง! การแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันที่ไม่ถูกวิธี ทำให้มีคราบพลัคและแบคทีเรียสะสมอยู่รอบๆ รากฟันเทียม ซึ่งเป็นแหล่งเพาะเชื้อชั้นดี
• มีโรคปริทันต์อยู่เดิม: ผู้ที่มีประวัติเป็นโรคเหงือกอักเสบหรือโรคปริทันต์อยู่แล้ว มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดการอักเสบรอบรากฟันเทียมได้ง่ายกว่าคนทั่วไป
• พฤติกรรมการสูบบุหรี่: สารนิโคตินและสารพิษในบุหรี่ส่งผลให้เลือดมาเลี้ยงเนื้อเยื่อรอบรากฟันเทียมได้น้อยลง ทำให้การฟื้นตัวของเหงือกช้าลง และเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อ
• การใส่รากฟันเทียมผิดตำแหน่ง: หากทันตแพทย์วางแผนหรือฝังรากฟันเทียมในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม อาจทำให้แรงบดเคี้ยวกระจายไม่สม่ำเสมอ และสร้างแรงกดที่ไม่พึงประสงค์ต่อรากฟันเทียม
• ไม่มีการตรวจติดตามหลังทำ: การขาดนัดหมายกับทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและรากฟันเทียมอย่างต่อเนื่อง ทำให้ไม่สามารถตรวจพบและแก้ไขปัญหาตั้งแต่เนิ่นๆ

รากฟันเทียมอักเสบอันตรายแค่ไหน? สังเกตอาการอย่างไร?

รากฟันเทียมอักเสบถือเป็นภาวะที่อันตราย และไม่ควรมองข้ามอย่างยิ่ง หากปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม การอักเสบจะลุกลามและทำให้เกิดการสูญเสียกระดูกรอบรากฟันเทียมอย่างรุนแรง ซึ่งท้ายที่สุดอาจส่งผลให้รากฟันเทียมโยกคลอนและหลุดออกมาได้ นอกจากนี้ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพของฟันธรรมชาติซี่ข้างเคียงอีกด้วย

คุณสามารถสังเกตอาการเหล่านี้ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรรีบปรึกษาทันตแพทย์ทันที

• เหงือกบวม แดง หรือมีหนอง: บริเวณรอบๆ รากฟันเทียมมีอาการบวมแดงผิดปกติ หรือมีหนองไหลออกมา
• มีเลือดออกขณะแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน: สัญญาณเตือนของเหงือกอักเสบ
• ปวดหรือเสียวบริเวณรากฟันเทียม: อาจรู้สึกไม่สบาย ปวด หรือเสียว เมื่อสัมผัส หรือขณะเคี้ยวอาหาร
• มีกลิ่นปากเฉพาะจุด: กลิ่นปากเหม็นที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียสะสมรอบรากฟันเทียม
• รู้สึกว่ารากฟันเทียมโยกหรือขยับได้: นี่คือสัญญาณอันตรายที่บ่งบอกว่ากระดูกรอบรากฟันเทียมถูกทำลายไปมากแล้ว

รากฟันเทียมอักเสบรักษาได้หรือไม่?

รากฟันเทียมอักเสบสามารถรักษาได้ แต่ความสำเร็จของการรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและการเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที ยิ่งพบเร็ว รักษาเร็ว โอกาสหายก็ยิ่งสูง

แล้วรักษายังไงให้ปลอดภัย?

แนวทางการรักษาจะแตกต่างกันไปตามความรุนแรงของอาการ:

• ทำความสะอาดอย่างล้ำลึก: ในกรณีที่อาการยังไม่รุนแรง ทันตแพทย์จะทำการขูดหินน้ำลายและกำจัดคราบพลัค แบคทีเรีย และเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อรอบรากฟันเทียมอย่างละเอียด
• ให้ยาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะ: ทันตแพทย์อาจพิจารณาให้ยาเพื่อช่วยลดการติดเชื้อและการอักเสบ ทั้งยาที่ใช้เฉพาะที่หรือยาแบบรับประทาน
• ผ่าตัดรักษา (ในกรณีรุนแรง): หากการอักเสบรุนแรงและมีการสูญเสียกระดูกมาก อาจจำเป็นต้องผ่าตัดเพื่อเปิดเหงือก ทำความสะอาดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อ และอาจมีการปลูกกระดูกเพื่อฟื้นฟูหรือซ่อมแซมกระดูกที่เสียหาย
• การถอดรากฟันเทียมออก (ในกรณีที่รุนแรงที่สุด): รากฟันเทียมอักเสบถอนออกไหม? หากการอักเสบรุนแรงมากจนไม่สามารถควบคุมได้ และกระดูกรอบรากเทียมถูกทำลายไปจนหมด ทันตแพทย์อาจจำเป็นต้องถอดรากฟันเทียมออก เพื่อป้องกันไม่ให้การติดเชื้อลุกลามไปยังส่วนอื่น ๆ

ป้องกันรากฟันเทียมอักเสบได้อย่างไร?

การป้องกันเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการรักษารากฟันเทียมให้อยู่กับคุณไปนานๆ และหลีกเลี่ยงภาวะอักเสบ

• แปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างสม่ำเสมอ: แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง และใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันทุกวัน เพื่อกำจัดเศษอาหารและคราบพลัค
• พบทันตแพทย์เพื่อตรวจติดตามและทำความสะอาดฟัน: ควรพบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน หรือตามที่ทันตแพทย์แนะนำ เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและทำความสะอาดฟันอย่างมืออาชีพ
• งดพฤติกรรมเสี่ยง: หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์หนักๆ ซึ่งเป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยง
• ดูแลความสะอาดรอบรากฟันเทียมด้วยอุปกรณ์เฉพาะ: ปรึกษาทันตแพทย์เพื่อขอคำแนะนำเกี่ยวกับอุปกรณ์ทำความสะอาดรากฟันเทียมโดยเฉพาะ เช่น แปรงซอกฟัน หรือไหมขัดฟันสำหรับรากเทียม
• หลีกเลี่ยงการใช้ฟันรากเทียมกัดของแข็ง: ระมัดระวังการบดเคี้ยวอาหารแข็งๆ หรือเหนียวๆ ที่อาจสร้างแรงกระแทกมากเกินไปต่อรากฟันเทียม

สรุป: รากฟันเทียมอักเสบไม่ใช่เรื่องเล็ก! รีบรักษาไว้ก่อนจะสาย

รากฟันเทียมอักเสบแม้ไม่ใช่เรื่องที่พบได้บ่อย แต่หากเกิดขึ้นแล้วก็สามารถสร้างปัญหาร้ายแรงและนำไปสู่การสูญเสียรากฟันเทียมได้ หากคุณมีรากฟันเทียมอยู่และเริ่มสังเกตเห็นอาการผิดปกติใดๆ ตามที่กล่าวมา ไม่ว่าจะเป็นเหงือกบวม แดง มีหนอง หรือรู้สึกปวด ควรรีบปรึกษาทันตแพทย์เฉพาะทางทันที เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกวิธี การดูแลรักษาแต่เนิ่นๆ จะช่วยปกป้องรากฟันเทียมของคุณและรักษาสุขภาพช่องปากโดยรวมให้แข็งแรง